ՀՀ օմբուդսմենը ներկայացրել է զինված ուժերում մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերը Ժնևի անվտանգության հարցերի կենտրոնին

Ժնևի անվտանգության հարցերի կենտրոնի (ԺՀԿ) Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի բաժնի ղեկավարի տեղակալ Անտյե Ֆրիցի գլխավորած պատվիրակության հետ հանդիպման ընթացքում ես ներկայացրել եմ Հայաստանի զինված ուժերում մարդու իրավունքների հետ կապված առկա խնդիրները։

Քննարկումը կենտրոնացել է մի քանի հիմնական ուղղությունների շուրջ։ Առաջինը՝ կին զինծառայողների իրավունքների ապահովումն է։ Երկրորդը՝ զինվորական անձնակազմի շրջանում բռնության, ինքնասպանության և ինքնավնասման դեպքերի կանխարգելման միջոցառումների և դրանց արձագանքման մեխանիզմների բարելավման անհրաժեշտությունն է։

Ներկայացնելով մեր աշխատանքը՝ նշել եմ, որ իմ գրասենյակի ներկայացուցիչները պարբերաբար իրականացնում են մոնիթորինգային այցելություններ ՀՀ պաշտպանության նախարարության զորամասեր, զինվորական կոմիսարիատներ և զինվորական հոսպիտալներ։ 2025 թվականին այսպիսի այցելությունների թիվը զգալիորեն ավելացել է՝ համեմատած նախորդ տարիների հետ։

Զինվորական անձնակազմի իրավունքների պաշտպանության համատեքստում կարևոր է ընդգծել իմ գրասենյակի կողմից ստեղծված Զինվորական անձնակազմի իրավունքների փորձագիտական խորհրդի դերը։ Այս խորհուրդը համատեղում է քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների, իրավաբանների և ոլորտի փորձագետների փորձը՝ ապահովելով բազմակողմանի մոտեցում։

Մեր գրասենյակը ստանում է բազմաթիվ բողոքներ և հայտարարություններ, այդ թվում՝ անանուն, ինչը թույլ է տալիս ոչ միայն գրանցել առկա խնդիրները, այլև բացահայտել դրանց համակարգային բնույթը։ Մենք ոչ միայն վերլուծում ենք այս տվյալները, այլև առաջարկում ենք կոնկրետ և հստակ լուծումներ, որոնք ներառվում են իմ տարեկան զեկույցներում՝ նպաստելով դրանց համակարգված և արդյունավետ լուծմանը։

Հանդիպման ընթացքում կողմերը նաև ընդգծեցին մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում իրազեկվածության բարձրացման, կրթական բարեփոխումների իրականացման և բազմակողմ համագործակցության զարգացման կարևորությունը։