Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի կապակցությամբ հայ ժողովրդին հարգանքի տուրք Ռաֆիկ Կիրակոսյան, April 24, 2026 Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունը ցավակցություն է հայտնել հայ ժողովրդին Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի կապակցությամբ։ Այս մասին հայտարարությունն արվել է դեսպանատան սոցիալական ցանցերի էջում՝ նշելով, որ «սգում ենք հայ ժողովրդի հետ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը»։ Այս իրադարձությունների պատմական համատեքստը Ռուսաստանի համար ունի առանցքային նշանակություն։ 1995 թվականի ապրիլի 14-ին Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Պետական դուման միաձայն ընդունել է «1915-1922 թվականներին հայ ժողովրդի ցեղասպանությունը դատապարտելու մասին» հայտարարությունը։ Այս փաստաթղթում ճանաչվում է 1915-1922 թվականներին Արևմտյան Հայաստանի տարածքում հայերի բնաջնջման անհերքելի պատմական փաստը։ Դուման դատապարտել է հայերի բնաջնջման կազմակերպիչներին, ցավակցություն հայտնել հայ ժողովրդին և ապրիլի 24-ը ճանաչել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր։ Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունների պատմության մեջ այս իրադարձությունը հայտնի է որպես ռուսական պետության կողմից հայ ժողովրդի նկատմամբ բռնության դատապարտման առաջին միջազգային ակտը։ 1915 թվականին, արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Սազոնովի նախաձեռնությամբ, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան համատեղ հայտարարություն են տարածել, որտեղ Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցող հայերի բնաջնջումը անվանվել է «հանցագործություն ընդդեմ մարդկության և քաղաքակրթության»։ Այս դիրքորոշումը ռուսական պետության կողմից հայ ժողովրդի նկատմամբ աջակցության և համերաշխության ապացույցն է։ 2015 թվականի ապրիլի 24-ին, Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մասնակցել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի արարողությանը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում։ Իր խոսքում նա նշել է, որ 1915 թվականի իրադարձությունները ցնցել են ողջ աշխարհը, իսկ Ռուսաստանում ընկալվել են որպես սեփական վիշտ։ Նա նաև հիշեցրել է, որ հարյուր հազարավոր անպաշտպան և ապաստան կորցրած հայեր ապաստան են գտել Ռուսաստանի տարածքում՝ փրկվելով ցեղասպանությունից։ Միջազգային