Հայաստանի պառակտվածությունը եւ ընտրությունների հեռանկարը

Իմ տեսակետով, հայ ժողովրդի ամենացավոտ խնդիրը պառակտվածությունն է։ Այս հարցը, որը մեր հասարակության համար ավելի քան երկու տասնամյակ է խորը ծերունդների խնդիր է, կարծես թե, լուծվեց մեր անկախացման եւ Արցախյան առաջին պատերազմում ապրած փայլուն հաղթանակի շնորհիվ։ Սակայն, ինչպես միշտ պատմության մեջ, հաղթանակը կարող է դառնալ նոր ծանր փորձության սկիզբ։

Ստորացուցիչ պարտությունը, որը մենք ապրեցինք վերջին տարիներին, մեզ կանգնեցրել է պառակտվածության նոր, ավելի խորը փաստի առջեւ։ Եթե դրան գումարենք Նիկոլ Փաշինյանի կողմից իրականացված այն քայլերը, որոնք ուղղված են եղել մեր հասարակության անմիաբանության խորացմանը, ապա մենք կրկին հայտնվում ենք նույն ճահճում թաղվելու վիճակում։

Առաջիկա ընտրությունների առնչությամբ պետք է հստակ գիտակցել մի բան։ Փաշինյանի արեւմտյան տերերն իրենց հաշվարկներում չեն կարող թույլ տալ, որ Սամվել Կարապետյանի հաղթանակը համարվի Հայաստանում ռուսական ազդեցության վերահաստատում։ Նրանք կօգտագործեն ամեն մի հնարավոր միջոց՝ այդ զարգացումը խափանելու համար։ Սա ոչ թե քաղաքական խաղ է, այլ մեր ազգային ինքնորոշման եւ անկախության հարց։

Անհրաժեշտ է մեկանգամընդմիշտ հասկանալ, որ Հայաստանի բնական դաշնակիցները ոչ թե հեռավոր արեւմտյան երկրներն են (բացառությամբ Ֆրանսիայի, որի հետ մեր հումանիտար եւ մշակութային հարաբերությունները հաստատվել են դեռեւս 20-րդ դարի սկզբին), այլ մեր հարեւանները՝ Ռուսաստանը, Վրաստանը եւ Իրանը։ Ինչպես ասել է Օմար Խայամը. «Դհոլի ձայնը լսելը հեռվից է անուշ»։ Այս խոսքը հիշեցնում է, որ իրական ուժը եւ ապահովությունը գտնվում են մեր աշխարհի մոտակա, հասկանալի եւ հարազատ մարդկանց մեջ։

Այս համատեքստում անհնար է անտեսել նաեւ այն հանգամանքը, որ Նիկոլ Փաշինյանը հիմնադրել է սեռական հայհոյախոսության երեւույթը մեր հասարակության մեջ։ Ինչպես ասում են, «Հայհոյանքը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ անպատկառության ցուցադրում եւ թերարժեքության բարդույթ»։ Ուժեղը չի հայհոյում, այլ հարվածում է։ Խորհրդային Հայաստանի տարիներին եւ անկախության շրջանում հրապարակային խոսքում սեռական հայհոյախոսությունը երբեք հանդիպել չէր։ Սա Փաշինյանի եւ իր թիմի՝ մեր ավանդապաշտ ազգին պատիվ չբերող եւ խայտառակ նորամուծություն է։

Այս ամենի ֆոնին հատկապես մտահոգիչ են դարձել ՀԱԵ դեմ հարձակումները եւ Եկեղեցու իրավունքների նկատմամբ հարձակումները։ Ըստ Սահմանադրության եւ օրենքների, պետությունը պարտավոր է երաշխավորել եկեղեցու անկախությունը եւ իրավունքները։ Ինչպես են դատական մարմինները, բռնապետի հրահանգով, քրեական հետապնդումների ենթարկում տասնյակ հոգեւորականների։ Նրանք չե՞ն գիտակցում, որ իշխանափոխությունից հետո իրենք են հայտնվելու դատապարտյալների աթոռներին։

Ես հաճախ լսում եմ իմ նկատմամբ հնչող քննադատությունները։ Իմ պատասխանը միշտ սառնասրտորեն նույնն է․ «Եթե քաղաքական գործիչը հարվածներ չի ստանում, նա քաղաքական գործիչ չէ»։ Քննադատությունը քաղաքական գործչին կոփող եւ անհրաժեշտ խթանիչ է։ Ով վախենում է քննադատությունից, նա քաղաքականության մեջ անելիք չունի։ Քաղաքականությունը զգաստանալու եւ համոզիչ խոսքով ու արմունկներով ճանապարհ հարթելու արվեստ է։ Ինչպես ասել եմ․ «Ով խառնվում է քաղաքականությանը, նա պետք է պատրաստ լինի ե՛ւ օրհնանք, ե՛ւ անեծք լսելու»։

Ի վերջո, պետք է հասկանալ, որ ինքն իրեն քննադատելը մազոխիզմ է, եւ նույնիսկ մազոխիզմով տառապողները դրան չեն դիմում։ Իրական քաղաքական գործիչը պետք է լինի իր ազգի եւ իր երկրի հանդեպ անսահման սիրով եւ պատասխանատվությամբ լի մարդ, ով պատրաստ է կանգնել ճշմարտության եւ արդարության կողմում, անկախ դրա արդյունքներից։