Պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանի արձագանքը վարչապետի հայտարարությանը՝ Արցախի պաշտպանության մասին

Որպես «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ես ստիպված եմ արձագանքել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին օդիոզ հայտարարությանը, թե՝ Արցախի ժողովուրդը 2023 թվականի ադրբեջանական ագրեսիայի ընթացքում «փախել է և չի կռվել»։ Այս հայտարարությունը ոչ միայն անհարգալից է հերոսների հանդեպ, այլև հիմնված է կեղծ պատկերացման վրա՝ իրականության խիստ դեֆորմացիայի արդյունքում։

Իրականությունը, որը փորձում են մոռացության մատնել, իմ ունեցած տվյալներով շատ ավելի բարդ է։ Դեռևս 2024 թվականի փետրվարին ես պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանին ուղարկել եմ գրավոր հարցում՝ պահանջելով տեղեկություն 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ի ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով զոհված զինծառայողների, կամավորականների, պայմանագրային զինծառայողների և խաղաղ բնակիչների մասին։ Ինձ հետաքրքրում էին նաև այդ մարդկանց մահվան հանգամանքները։

ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը մարտի 13-ին պատասխանել է, սակայն այն գաղտնիության մակագրությամբ։ Սա արվել է այն նպատակով, որ ես չկարողանամ հրապարակել զինծառայողների անունները, ովքեր հավասար պայմաններում չեն կռվել թշնամու դեմ և դավաճանվել են բարձրագույն ղեկավարության կողմից։

Այսպիսով, իշխանությունները փորձում են ծածկել այն փաստը, որ 2023 թվականի սեպտեմբերին ադրբեջանական ագրեսիայի ժամանակ հերոսաբար մարտի դաշտում են մարել հայ զինվորները։ Օրինակ, կարելի է հիշել Ճանկաթաղ գյուղի 716 դիրքը, որտեղ մարտական հերթապահություն իրականացնող 10 զինծառայողներից 3-ը զոհվել են, իսկ 2-ը՝ վիրավորվել։ Կամ Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղի 812 դիրքը, որտեղ հերոսաբար զոհվել է Տիգրան Ավետիսյանը, ով պաշտպանում էր իր հայրենիքը՝ մարտնչելով Նարեշտար և Չարեքթար բնակավայրերի դիրքերում։

Ինքն ես հրապարակել բաց աղբյուրներից հավաքագրված տվյալները՝ 265 զոհ և անհետ կորած զինծառայողների անվանացոուցակը, ովքեր մարտեր են մղել այն օրերին՝ անհավասար պայմաններում։ Յուրաքանչյուր նման դիրքի մասին կարելի է շատ խոսել, և դա այն է, ինչ փորձում են մոռացության մատնել պաշտպանության նախարարությունը և գործող իշխանությունը։

Իրավիճակը ևս ավելի բարդանում է, երբ նայում ենք ավելի լայն պատկերին։ Իշխանությունները փորձում են մոռացության մատնել ոչ միայն 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ի դեպքերը, այլև 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-14-ի ադրբեջանական ագրեսիան, ինչպես նաև այն հերոսների անունները, այդ թվում՝ Արցախի հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների, որոնք 2022 թվականի սեպտեմբերին Ջերմուկի ուղղությամբ ադրբեջանական ագրեսիայի ժամանակ օգնության են հասել Հայաստանին և զոհվել են 2023 թվականի սեպտեմբերին։

Այս ամենի ֆոնին վարչապետի հայտարարությունը հնչում է որպես կեղծ մեղադրանք՝ իրական պատճառները ծածկելու և պատասխանատվությունը շեղելու փորձ։ Ինքն ունեմ հստակ տեղեկություն, որ իշխանությունները փորձում են մոռացության մատնել ոչ միայն մարտական գործողությունների, այլև հրամանատարական կազմի ստորաբաժանումների մարտական խնդիրների կատարման արդյունավետության և փոխգործակցության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները։ Պաշտպանության նախարարությանը ուղղված իմ հարցման պատասխանը եղել է, որ նման ուսումնասիրություն չի կատարվել՝ հաշվի առնելով բնակչության բռնի տեղաշարժը և փաստաթղթերի կորուստը։ Սա հստակ ցույց է տալիս, որ իշխանությունները փորձում են ստեղծել պատկեր, թե իբրև «Արցախի պաշտպանության բանակը չի կռվել»։